Nederland scoort onvoldoende op basiskennis zorgpolis

Wat weet u over uw zorgverzekering? Weet u wat voor soort basispolis u hebt? Weet u wat een restitutiepolis is en of het eigen risico van toepassing is op de spoedeisende hulp? Schaam u niet als u deze vragen niet of moeilijk kunt beantwoorden. Uit een onderzoek van vergelijkingssite Pricewise.nl blijkt dat de basiskennis van zorgverzekeringen bij veel Nederlanders onvoldoende is.

Onderzoeksbureau CG Selecties heeft in opdracht van Pricewise.nl een onderzoek naar de basiskennis van zorgverzekeringen onder Nederlanders uitgevoerd. Het resultaat is opmerkelijk: Nederlanders weten té weinig over de vergoeding van zorg.

Het onderzoek

Het onderzoek werd van 17 tot en met 25 oktober onder 1.031 respondenten uitgevoerd. Mannen als ook vrouwen van verschillende leeftijdscategorieën, werden ondervraagd. Kinderen en jongeren tot 18 jaar waren van dit onderzoek uitgesloten. Het ‘examen’ bestond uit enkele inleidende examenvragen over de zorgverzekering en 40 vragen die verdeeld waren over zes rubrieken (basisverzekering, vergoedingen, kinderen meeverzekeren, eigen risico, eigen bijdrage en overige kennis).

Onbekend met eigen verzekering

Bij het afsluiten van een basisverzekering hebt u de keuze uit vier verschillende soorten verzekeringen, namelijk:

  • Naturapolis: Hierbij is de zorg van de zorgverlener die door uw zorgverzekeraar is gecontracteerd, verzekerd. Kiest u voor een andere zorgverlener, dan dient u een deel van het bedrag zelf te betalen.
  • Restitutiepolis: Hierbij zijn de zorgkosten verzekerd (m.u.v. excessief hoge tarieven). U kunt zelf een eigen zorginstelling kiezen (vrije artsenkeuze), ongeacht of deze gecontracteerd is of niet.
  • Combinatiepolis: Deze polis is een combinatie van de natura- en restitutiepolis, waarbij sommige zorg in natura wordt vergoedt en andere zorg op basis van restitutie.
  • Budgetpolis: Deze polis is vergelijkbaar met een naturapolis. De keuze uit gecontracteerde zorginstelling is echter vele malen kleiner dan bij die van een naturapolis. Daarnaast dient u met deze verzekering veel zaken online te regelen.

Een op de drie Nederlanders blijkt nog nooit van deze termen te hebben gehoord. 40% heeft zelfs geen idee wat voor soort basisverzekering hij/zij heeft, terwijl het merendeel (78%) wel weet of hij/zij een of meerdere aanvullende verzekeringen heeft.

Het examen over zorgverzekeringen

Het tweede gedeelte van het onderzoek was in de vorm van een examen opgesteld. Elk goed antwoord was een punt waard. Het eindcijfer werd berekend aan de hand van een formule. Het hoogst haalbare examencijfer was een 10 en het laagste een 1.

De gemiddelde score is een 5,6. Tweederde van de respondenten scoort een 5,5 of hoger. Het hoogste cijfer is een 8,9. Dit cijfer werd twee keer behaald. In tegenstelling tot dit hoge cijfer hebben 10 respondenten een 1 gehaald. Mensen die vorig jaar zorgverzekeringen met elkaar hebben vergeleken, blijken meer kennis te hebben van zorgverzekeringen dan mensen die dit vorig jaar niet hebben gedaan.

Kennis over de basisverzekering

Hebt u met een naturapolis minder keuzevrijheid bij ziekenhuizen, huisartsen en fysiotherapeuten dan bij een restitutieverzekering? En krijgt u met een restitutieverzekering altijd alles vergoed? Dergelijke vragen kregen de respondenten bij de rubriek ‘basisverzekering’ voorgelegd. De respondenten hadden de keuze uit drie opties: waar, niet waar en weet niet. Het gemiddelde cijfer voor deze rubriek was een 5,1.

Kennis over vergoedingen

Worden brillen en lenzen altijd volledig vanuit de basisverzekering vergoed? En wat betreft logopedie en fysiotherapie? De meerderheid van de Nederlanders weet dat de huisarts (94,9%) en een verblijf in het ziekenhuis (76,4%) volledig wordt vergoed en dat dit niet het geval is bij brillen en lenzen (78,8%) en bij de tandarts (82%). Veel mensen weten echter niet dat logopedie en medicijnen ook volledig vanuit de basisverzekering worden vergoed.

Nederlands blijken meer moeite te hebben om precies aan te kunnen geven welke zorg vanuit de basisverzekering wordt vergoed en welke vanuit de aanvullende verzekering. Zo denkt het grootste gedeelte van de Nederlanders dat fysiotherapie vanaf de 21e behandeling vanuit de aanvullende verzekering wordt vergoed in plaats van de basisverzekering. En welke verzekering vergoedt volgens u een stoppen-met-rokencursus? Bijna een derde van de meerderheid had geen idee. Slechts 28,9% wist dat deze cursus bij de basisverzekering is inbegrepen.

Het gemiddelde cijfer voor kennis over vergoedingen was een 5,9.

Kennis over kinderen meeverzekeren

Deze rubriek ging de respondenten redelijk goed af. Met een 7,4 scoorden zij een ruimvoldoende. Dat kinderen tot 18 jaar gratis met hun ouders voor de basisverzekering worden meeverzekerd weten de meeste mensen (87,7%), maar twijfels bestaan bij de vraag of het eigen risico ook voor kinderen tot 18 jaar geldt. Ondanks dat de kleine meerderheid het antwoord goed had (niet waar - 55,5%), waren er ook velen die het niet wisten (22,9%) of die het fout hadden (21,6%).

Kennis over eigen risico

Zoals in de vorige rubriek bleek, is het voor veel mensen niet duidelijk waarop het eigen risico van toepassing is. Bijna

17% denkt dat een bezoekje aan de huisarts ten koste gaat van het eigen risico, terwijl de huisarts als ook de verloskundige een van de uitzonderingen zijn waarvoor geen eigen risico geldt. Daarnaast denkt een derde van de Nederlanders dat er geen sprake is van een eigen risico voor ziekenhuisoperaties, spoedeisende hulp, ambulancevervoer en bloedprikken. In tegenstelling, het eigen risico geldt echter wel op deze zorg.

Nederland scoorde op kennis van het eigen risico een 5,7.

Uit het onderzoek blijkt ook dat het merendeel van de respondenten afstand wil doen van het verplicht eigen risico. 44,3% van de respondenten was er ‘helemaal mee eens’ en 24,2% was ‘hiermee eens’. Slechts 15,5% was het ‘hiermee niet eens’ en vond dat het eigen risico moet blijven.

Met het eigen risico wilde de overheid geld besparen. Mensen zouden kostenbewust worden en minder snel gebruik maken van zorg. Zoals uit ons artikel ‘Weg met zorgverzekeraars’ is gebleken, klopt het dat mensen meer kostenbewust zijn geworden, maar niet in het voordeel. Vooral mensen met een laag inkomen mijden de zorg zodra ze het geld niet kunnen missen of niet kunnen betalen. Het mijden van de zorg heeft grote gevolgen op de zorg en kan een gevaar zijn op hun gezondheid. Dit leidt uiteindelijk tot duurdere zorg.   

Kennis over eigen bijdrage

Nederland scoort met een 4,3 het laagst op de rubriek ‘kennis over eigen bijdrage’. Meer dan de helft van de deelnemers (56,8%) zegt dat je geen eigen bijdrage hoeft te betalen, zodra je het volledige bedrag van je eigen risico hebt betaald. Dat zou mooi zijn, maar helaas de eigen bijdrage staat hier los van. Als u uw eigen risico hebt verbruikt, dan kan het zijn dat u alsnog een eigen bijdrage moet betalen. Een eigen bijdrage kunt u betalen vanuit uw basisverzekering, maar ook vanuit een van uw aanvullende verzekeringen.

Daarnaast denkt maar liefst 61,8% van de respondenten dat je de eigen bijdrage in ruil voor een lagere premie kunt verhogen. Dit kan echter alleen bij het eigen risico. De eigen bijdrage is onder andere van toepassing op medicijnen en hulpmiddelen.

Overige kennis

De meerderheid van de ondervraagden (82,7%) wist dat het ziekenhuis onder de term ‘professionele zorgverlener’ valt. 53% ging ervan uit dat ook de chiropractor hieronder viel, maar dat is onjuist. De opleiding van chiropractors wordt namelijk niet officieel erkend. Daarnaast dacht een aantal respondenten dat zorgverzekeraars (21,4%), huishoudelijke hulp (16,7%), mantelzorger (17,5%) en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (6,1%) professionele zorgverleners zijn, maar dit klopt evenmin.

Iedereen die in Nederland woont of werkt, moet een basisverzekering hebben. Hiermee krijgen we de standaardzorg van bijvoorbeeld de huisarts, het ziekenhuis en de apotheek vergoed. Het grootste gedeelte van de respondenten (74,4%) is zich ervan bewust dat de rijksoverheid bepaalt wat er binnen de basisverzekering valt. 41,1% gelooft ook dat zorgverzekeraars hierin inspraak hebben, maar dat is niet juist. Hetzelfde geldt voor de huisarts, ziekenhuis en apotheek (5,2%), de Europese Unie (8,9%) en de provincie (2,1%). 3,4% van de ondervraagden gelooft zelfs dat hij of zij dit zelf kan bepalen. Nederland scoorde op deze rubriek een 5,5.

Waarom basiskennis van de gezondheidszorg belangrijk is

Hoe kunnen mensen de beste zorgverzekering voor henzelf kiezen als hun basiskennis onvoldoende is? Een basiskennis is nodig om een keuze tussen de verschillende zorgverzekeraars te maken, maar ook tussen de verschillende zorgverzekeringen. Zonder deze kennis is het niet mogelijk om zorgverzekeraars en zorgverzekeringen met elkaar te vergelijken.

Onvoldoende kennis van zorgverzekeringen kan leiden tot rompslomp wanneer er zich iets voordoet en u zorg behoeft. Zou u op een dergelijk moment willen uitzoeken wat u precies vergoed krijgt, of het eigen risico of een eigen bijdrage op de behandeling van toepassing is en of u zelf mag kiezen naar welk ziekenhuis u wilt gaan? Het is verstandig om dit nu uit te zoeken om eventueel naderhand stress, maar ook financiële tegenvallers te voorkomen.

Verbeter uw kennis over zorgpolissen

Het einde van het jaar nadert. Langzamerhand maken zorgverzekeraars hun polissen en premies bekend. Neem de tijd en verdiep u eens in uw zorgpolis (op welke zorg hebt u eigenlijk recht?), de verschillende zorgverzekeringen (waarin onderscheiden deze zich van elkaar?) en in de vergoedingen (wat krijgt u precies vergoed en hoe zit dat met zorg in het buitenland?). Een basiskennis helpt u bij het kiezen van een zorgverzekering die het beste bij u past.

Wilt u uw zorgkennis testen? Doe dan de Pricewise Zorgkennis Quiz!

Bron: Pricewise
Foto: Gerd Altmann, OpenClipart en Rudy en Peter Skitterians