‘Mijn omgeving’? Nog nooit van gehoord!

In opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ministerie van VWS) heeft Motivaction een onderzoek uitgevoerd naar het kostenbewustzijn onder zorggebruikers. Hierbij werd onderzocht of zorggebruikers tijdig voldoende en begrijpelijke informatie over de kosten van hun zorg ontvangen en of zorggebruikers bepaalde behoeften hebben op dit gebied. Uit het resultaat blijkt dat verbeteringen noodzakelijk zijn.

Informatiebehoeften

80% van de patiënten wil inzicht hebben in hun zorgkosten, zowel in de kosten die ze zelf moeten betalen (eigen risico en eigen bijdrage) als ook de kosten die door de zorgverzekeraar worden vergoed. Ze willen het volledige plaatje van de kosten van hun zorg kunnen inzien. De drie meest belangrijke redenen hiervoor zijn: transparantie/inzicht (30%), controle (24%) en weten waaraan je toe bent (12%). Slechts 5% geeft aan geen behoefte te hebben om hun zorgkosten in te zien.

92% van de patiënten geeft aan te willen weten voor welke zorg ze zijn verzekerd. Als patiënten een deel van of de gehele behandeling moeten betalen, dan willen ze vooraf goed geïnformeerd worden over de kosten hiervan, vooral als het gaat om hoge bedragen en wanneer deze kosten los staan van het eigen risico.

Ruim driekwart van de ondervraagden vindt het belangrijk dat zij op het kostenoverzicht informatie kunnen terugzien over de totale kosten van de behandeling en het deel dat men zelf moet betalen. De helft van de ondervraagden wil informatie over de uitgevoerde behandeling en de verkregen medicatie op het kostenoverzicht terugzien. Een derde van de patiënten is geïnteresseerd in meer specifieke informatie over de behandeling, zoals wie de behandelaar is geweest en welke hulpmiddelen zijn verkregen.

Kostenbewustzijn

Iets meer dan de helft van de ondervraagden weet vooraf of de behandelaar bij hun zorgverzekeraar is aangesloten en of de zorg door de zorgverzekeraar (deels of volledig) wordt vergoed. Bijna de helft weet vooraf of er sprake is van een eigen bijdrage en weet  of de grens van hun eigen risico al is bereikt. Het aantal zorggebruikers dat vooraf inzicht heeft in de totale kosten van hun zorg is opvallend laag (22%). 38% blijkt vooraf helemaal geen inzicht in de totale kosten te hebben.

Meer dan een derde van de ondervraagden gebruikt de website, de polis en ‘mijn omgeving’ voor informatie over kosten en vergoedingen. De meeste mensen geven de voorkeur aan persoonlijk contact met de zorgverzekeraar, omdat de informatie op de website en met name in de polis door een aantal zorggebruikers als ingewikkeld, onoverzichtelijk en/of verwarrend wordt ervaren.

Rekening en ‘mijn omgeving’

Veel patiënten lezen zich vooraf goed in en informeren naar de kosten en vergoedingen van hun behandeling, maar achteraf hebben ze geen idee wat hun behandeling uiteindelijk heeft gekost. 20% van de ondervraagden geeft aan dat ze na een behandeling nog nooit een rekening of een overzicht heeft ontvangen. 35% van de ondervraagden zegt dat ze geen inzicht in de kosten hebben gehad via ‘mijn omgeving’, de zorgverzekeraar of de behandelaar, terwijl hun behandeling al meer dan drie maanden geleden is geweest. Bij patiënten die in de afgelopen drie maanden een behandeling hebben afgerond heeft 47% nog geen inzage gehad. Een groot deel van de patiënten geeft aan dat ze zelf niet actief op zoek gaan naar deze informatie.

Ongeveer tweederde van de patiënten bekijkt de rekening of het overzicht goed. 26% kijkt hier vluchtig naar en 4% kijkt hier helemaal niet naar. 67% van de patiënten die de rekening of het overzicht heeft bekeken, vindt dat de informatie over de kosten en vergoedingen duidelijk op de factuur wordt weergegeven. De ondervraagde zorggebruikers geven aan dat ze bepaalde informatie op het kostenoverzicht echter missen, zoals uitleg van jargon en gebruikte codes, de cumulatieve eigen bijdrage, specificaties van de verkregen zorg en bijbehorende kosten,  duidelijkheid over welke zorg  binnen of buiten het eigen risico/de eigen bijdrage valt en informatie over de behandelaar, de datum waarop de behandeling is uitgevoerd en de tijdsduur. Nog twee minpuntjes zijn het te laat leveren van het kostenoverzicht en het gebrek aan informatie over de kosten vooraf een behandeling.

Een overzicht van de kosten voor zorg kunt u vinden in ‘Mijn omgeving’ van uw zorgverzekeraar. Uit het onderzoek blijkt dat 54% wel eens gebruik maakt van ‘Mijn omgeving’, terwijl  46% niet eerder gebruik hiervan heeft gemaakt.  Het is opmerkelijk dat 30% hiervan nog nooit heeft gehoord. 16% kent het wel, maar gebruikt het niet. De voornaamste redenen dat patiënten (nog) geen gebruik van ‘Mijn omgeving’ hebben gemaakt, zijn: (nog) geen behoefte (31%), nooit aan gedacht (19%), voorkeur gaat uit naar persoonlijk contact (16%) en te veel gedoe

(14%).

Onjuist- of onduidelijkheden

46% van de zorggebruikers die onduidelijkheden en onjuistheden in hun rekening of overzicht hebben opgemerkt, heeft wel eens een melding gedaan bij hun zorgverzekeraar. De redenen waarom meer dan de helft geen melding doet, is dat zorggebruikers niet (zeker) weten waar ze terecht kunnen, maar ook omdat ze zich niet verantwoordelijk hiervoor voelen.

De overheid wil dat het voor zorggebruikers duidelijk is wat hun zorg kost en welke kosten zij zelf moeten betalen. Zorggebruikers zouden meer inzicht hierin kunnen krijgen als zorgverzekeraars de volgende informatie zouden verstrekken: een heldere rekening waarop de vergoedingen en kosten staan vermeld (68%), een duidelijk overzicht van de kosten voorafgaand aan een behandeling (62%), informatie over vragen en klachten (waar kan ik terecht) (23%) en algemene informatie over de werking van de financiering van de zorg (20%).

Verbetering noodzakelijk

Uit het onderzoek van Motivaction blijkt dat er veel onduidelijkheid bestaat over de kosten voor zorg, facturen, overzichten, etc. Het merendeel van de patiënten wil weten wat hun zorg kost, maar weet niet hoe ze aan deze informatie kunnen komen. Ze geven aan dat ze hier ook niet naar op zoek gaan. Maar moeten patiënten na elke behandeling hier achteraan gaan? Als we een reis boeken of een nieuwe keuken aanschaffen, ontvangen we direct een factuur. Waarom kan dit in de zorg niet? Waarom moeten patiënten vaak meer dan drie maanden wachten voordat ze een overzicht van hun behandelingskosten ontvangen?

Opmerkelijk is dat 30% van de patiënten nog nooit van ‘Mijn omgeving’ heeft gehoord. Dit verklaart wellicht waarom 20% van de ondervraagden nog nooit een factuur heeft ontvangen. Duidelijkheid, maar ook transparantie dienen meer aandacht te krijgen bij zorgverzekeraars. Zij moeten meer bekendheid en duidelijkheid geven aan het bestaan en het belang van hun ‘Mijn omgeving’ . Gezien de technologie van tegenwoordig moet het ook mogelijk zijn om zorggebruikers (via sms of e-mail) op de hoogte te stellen wanneer een nieuw overzicht of een nieuwe rekening in hun ‘Mijn omgeving’ staat.

Daarnaast is het belangrijk dat zorgverzekeraars het urgentie- en verantwoordelijkheidsgevoel om fouten en onduidelijkheden in rekeningen en overzichten te melden naar de zorggebruikers communiceren, ook wanneer zij hun volledige behandeling vergoed krijgen.

En natuurlijk, een andere belangrijke verbetering zou zijn het verstrekken van informatie over de kosten vooraf een behandeling.  Er valt dus nogal wat te verbeteren in de wereld van zorgverzekeringen.

De ideale oplossing vooraf een behandeling

Zou het niet fijn zijn als u op één plek alle informatie kon vinden, die u nodig hebt om een zorgaanbieder te kiezen? Één plek waarop de tarieven van zorgverleners staan; waarop u reviews van bestaande patiënten kunt lezen; waarop duidelijk de specialisaties van zorgverleners worden weergegeven en tevens een duidelijke beschrijving wordt aangeboden van de zorginstelling als ook van de behandelingen. Wist u dat die plek al bestaat?

Zicht op Zorg is een zorgportaal waarop u deze informatie kunt vinden. Zicht op Zorg streeft ernaar dat zo veel mogelijk zorgaanbieders zich op het portaal registreren, zodat u vooraf een behandeling op de hoogte bent van de kosten hiervan, een beeld hebt van de behandeling en een indruk hebt van de zorginstelling en/of zorgverlener. Dit zorgportaal maakt het niet alleen gemakkelijk voor u en voor andere patiënten, maar ook voor zorgaanbieders, waaronder ook huisartsen die patiënten regelmatig doorverwijzen, en zorgverzekeraars. Het is een effectieve, tijds- en kostenbesparende oplossing. Geen patiënt wordt meer in de wacht gezet, als de zorgverzekeraar naar de tarieven van een bepaalde zorgaanbieder zoekt. Als hun gecontracteerde zorginstellingen zich op Zicht op Zorg hebben geregistreerd, hoeven zorgverzekeraars patiënten enkel en alleen maar door te verwijzen naar www.zichtopzorg.nl om informatie over de tarieven en behandelingen van de door hen gecontracteerde zorgverleners te kunnen vinden.

Tijd is kostbaar, voor u als patiënt, voor zorgaanbieders als ook zorgverzekeraars. Daarom is Zicht op Zorg ontwikkeld. Hoe meer zorgaanbieders zich op Zicht op Zorg registreren, hoe sneller patiënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars kunnen profiteren van de voordelen van het zorgportaal. Bent u momenteel in behandeling bij een zorginstelling en staat deze nog niet geregistreerd? Laat het uw zorgverlener weten.  Door vervolgens een review over een behandeling te schrijven, kunt u ook andere patiënten helpen bij hun keuze.

Bron:  Motivaction
Foto: Yanalya / Freepik