Weg met zorgverzekeraars

In april gaf minister Schippers van Volksgezondheid aan dat het eigen risico in 2017 naar 500 euro wordt verhoogd. Deze maand bleek dat dit een vergissing was en dat dit betrekking zou hebben op een meerjarige planning. Uit berekeningen van het Centraal Plan Bureau (CBP) zullen de zorgkosten, indien het beleid niet veranderd, tussen 2018 en 2021 jaarlijks met 3,4 procent groeien. Dit betekent dat het eigen risico in 2021 tot 500 euro oploopt. De zorg wordt daarmee onbetaalbaar voor de meeste mensen. Dit moeten we voorkomen. Er moet een einde komen aan het eigen risico en de bureaucratie van de zorgverzekeraars. Het tij moet keren! Betere en betaalbare zorg moet voorop komen te staan.

Onbetaalbare zorg

Een stijging in het eigen risico van 115 euro voor 2017 lijkt absurd, maar in het verleden, is het eigen risico al eens eerder met 130 euro gestegen. In 2008 werd het verplicht eigen risico ingevoerd met 150 euro. Hoewel in de eerste drie jaar de wijzigingen minimaal stegen, groeide het eigen risico in 2012 tot 220 euro en in het jaar daarop tot 350 euro. Na 2013 was er weer sprake van minimale wijzingen, maar sinds de invoering is het eigen risico alleen maar gestegen. In vergelijking met 2008 is het eigen risico in 2016 met 156% toegenomen. En aangezien het eigen risico aan de zorguitgaven is gekoppeld, zijn ook de zorguitgaven steeds gestegen.

Het verhogen van het eigen risico heeft met name veel consequenties voor mensen met een laag inkomen. Meer dan een half miljoen mensen heeft volgens SP-kamerlid Renske Leijten, moeite om het eigen risico te betalen. Ze mijden de zorg, met vaak een groot gevaar voor hun eigen gezondheid.

Stijgende zorgpremie

Elk jaar maakt het kabinet de nominale zorgpremie bekend. Deze premie is een jaarbedrag dat een indicatie geeft van de tarieven van de zorgverzekering voor 2017. Met deze gegevens maken zorgverzekeraars een berekening om de hoogte van de zorgpremie te bepalen, die zij aan hun verzekerden communiceren. Ondanks dat de basisverzekering bij elke zorgverzekeraar hetzelfde is, kan de zorgpremie bij een zorgverzekeraar gelijk blijven, terwijl deze bij een ander stijgt.  

De nominale zorgpremie in 2016 (1.288 euro) is met ongeveer 22% gestegen in vergelijking met 2008 (1.053 euro). De uiteindelijke zorgpremie is alleen dit jaar al met gemiddeld 48 euro op jaarbasis gestegen. De zorgpremie is bij bijna alle zorgverzekeraars gestegen ten opzichte van 2015. De premie bij Salland ZorgDirect bijvoorbeeld is dit jaar met 156 euro op jaarbasis gestegen. Zo betaalt u dit jaar 112,95 euro per maand voor de basisverzekering ten opzichte van 99,95 euro per maand in 2015. PNOzorg is echter de koploper met een verschil van 160,20 euro per jaar. In plaats van 96,60 euro in 2015 betaalt u nu 109,95 euro aan zorgpremie per maand. 

Wijzigingen in de zorgverzekering voor 2017

Elk jaar vinden er wijzigingen plaats in de zorgverzekering. Het is daarom raadzaam om de polis van uw verzekeraar elk jaar opnieuw te bekijken indien er zaken veranderen die op uw situatie betrekking hebben. Mocht u volgend jaar bijvoorbeeld naar een orthodontist willen gaan voor een behandeling, dan dient u, afhankelijk van de zorgverzekeraar, rekening te houden met wachttijden. Bij sommige verzekeraars dient u namelijk minstens een jaar klant te zijn, voordat u orthodontiekosten krijgt vergoed.

Een andere voorlopige wijziging betreft de eigen bijdrage voor implantaatgedragen gebitsprothesen. In plaats van een vaste eigen bijdrage van € 125 in 2016 zal de eigen bijdrage hiervoor in 2017 voor de onderkaak 10% van de totale kosten bedragen en voor de bovenkaak 8%. 

Daarnaast worden hoge doseringen paracetamol (1000 mg) en vitamines, zoals Vitamine D, B11, B12 en zink mogelijk uit het basispakket gehaald. 

Minister Schippers had in het voorjaar een voorstel gedaan om de werelddekking uit het basispakket te halen. Hierover bleek veel ophef te zijn geweest in de Tweede Kamer. Hoewel diverse bronnen aangeven dat dit voorstel voorlopig van de baan is, dient u er rekening mee te houden dat u in het geval van spoedeisende zorg in het buitenland, het gedeelte van de zorgkosten dat hoger is dan het maximaal geldende tarief in Nederland, zelf moet betalen. De discussie of werelddekking in het basispakket moet blijven, zal beslist nog een vervolg krijgen. 

Hoewel het basispakket ook wordt uitgebreid met een aantal behandelingen, heeft dit als nadeel dat de kosten voor de zorgpremie kunnen stijgen. Dit is eigenlijk vreemd, want als behandelingen uit het basispakket worden gehaald of zorgverzekeraars voorkomen dat patiënten/cliënten zelf kunnen kiezen naar welke zorgverlener ze willen gaan, dan zien we de zorgpremie niet omlaag gaan. Bovendien hebben zorgverzekeraars in 2015 aangegeven dat ze tot 2017 een stijging in de premie beperken door reserves in te zetten. Als verzekeraars volgend jaar minder reserves inzetten, dan zal de zorgpremie weleens sterk omhoog kunnen gaan. En gezien het verleden, zullen we ook rekening moeten houden met weer een nieuwe stijging van het eigen risico. De definitieve

wijzigingen worden op Prinsjesdag (20 september) bekendgemaakt. 

Eigen risico naar nul

Vanuit de Tweede Kamer wordt vooral door de SP geroepen om het eigen risico langzaamaan af te bouwen naar 0 euro en dit vervolgens te vervangen door een inkomensafhankelijke premie. SP heeft hiervoor een actie in het leven geroepen: het Nationaal ZorgFonds.

Het Nationaal ZorgFonds

Het Nationaal ZorgFonds is een initiatief van de SP en een brede maatschappelijke coalitie van mensen en organisaties die zich uitspreken voor een beter zorgstelsel. Het doel van dit fonds is betere en betaalbare zorg. Het fonds wil ervoor zorgen dat mensen in Nederland op de zorg kunnen rekenen die ze nodig hebben. De gezondheid van de bevolking hoort voorop te staan en niet de marktwerking. 

Met marktwerking was het de bedoeling dat de zorg goedkoper zou worden door de concurrentie tussen de zorgverzekeraars. Dit heeft echter geleid tot stijgende kosten en lage kwaliteit. Daarnaast bepalen zorgverzekeraars steeds meer wie welke zorg krijgt en waar. Patiënten en cliënten kunnen niet meer terecht bij het ziekenhuis in de buurt, dat hun voorkeur heeft en dat hen vertrouwd is. Er is amper nog sprake van keuzevrijheid. In tegenstelling tot keuzevrijheid in zorginstellingen, zijn we alleen vrij in onze keuze voor zorgverzekeraars, maar is dat wat we willen? 

Dit jaar stapte 6,8 procent mensen over naar een andere zorgverzekeraar. De hoofdzakelijke reden hiervoor was een lagere premie. Bijna driekwart van de verzekerden is echter nog nooit overgestapt. Ondanks dat de premie bij een andere zorgverzekeraar aantrekkelijker kan zijn, blijkt dat verwarring en onduidelijkheid verzekerden weerhouden om over te stappen. De goedkoopste zorgverzekering hoeft niet altijd het voordeligst te zijn. Dit hangt af van de wensen en de zorg die u nodig heeft. Voor veel verzekerden is het moeilijk om te bepalen welke zorg ze het komende jaar nodig hebben. Een ongelukje zit immers in een klein hoekje. En zoals in veel branches kunt u bij zorgverzekeraars ook rekenen op de kleine lettertjes. Zo hebben sommige zorgverzekeraars naast het verplichte eigen risico ook een vrijwillig eigen risico van 500 euro alvast voor u aangevinkt. Dit kan gunstig voor u zijn, maar dat hoeft niet. 

Boete op ziek zijn

Het eigen risico wordt beschouwd als een boete op ziek zijn. Hebt u in het verleden nooit medische zorg nodig gehad en jarenlang braaf uw zorgpremie betaalt, dan nog moet u vaak een boete betalen als u opeens medicijnen of een operatie behoeft. Huisartsen melden al jarenlang dat steeds meer patiënten afzien van noodzakelijke zorg, omdat ze deze niet kunnen betalen. Dit kan op termijn lijden tot duurdere zorg.

Dit is vooral schokkend als u kijkt wat er met uw zorgpremie en dat van alle andere mensen in Nederland wordt gedaan. Zo besteden zorgverzekeraars jaarlijks 500 miljoen euro van het geld dat wij aan zorg betalen, aan reclame en marketing. Naast reclame- en marketingkosten, wordt ons premiegeld ook aan bedrijfskosten, eigen vermogen, salarissen en reserves besteed. Zo betaalt ZilverenKruis Achmea elk jaar 600 miljoen euro aan bedrijfskosten; verdwijnt 222 miljoen euro aan premiegeld aan het eigen vermogen van zorgverzekeraars, geniet de vicevoorzitter van ZilverenKruis Achmea van een salaris van 1,17 miljoen euro per jaar en hebben alle zorgverzekeraars samen een reserve van meer dan 10 miljard euro opgebouwd. Of deze reserves daadwerkelijk worden ingezet om een verhoging van de zorgpremie te beperken, vraagt echter om bewijs. Met andere woorden, al het premiegeld wordt niet aan zorg besteed. We betalen allemaal onze zorgpremie, maar zodra we zorg nodig hebben, krijgen we te horen dat die zorg te duur is. In plaats dat goede en betaalbare zorg aan cliënten bij zorgverzekeraars centraal staat, zijn het hun commerciële belangen waarom het draait. 

Stem voor betere en betaalbare zorg

Met het Nationaal ZorgFonds worden de zorgverzekeraars en daarmee ook het eigen risico afgeschaft. De zorg van de cliënt komt weer centraal te staan. De focus komt op de kwaliteit van de zorg en de betaalbaarheid hiervan te liggen. Daarnaast wil het fonds het basispakket uitbreiden met fysiotherapie, geestelijke gezondheidszorg en tandzorg, zodat de meeste noodzakelijke zorg weer wordt vergoed.

Wilt u ook van het eigen risico en van de bureaucratie van zorgverzekeraars af? Bent u ook een voorstander van betere en betaalbare zorg? Sluit u zich dan aan bij het Nationaal ZorgFonds. Al meer dan 110.000 mensen hebben zich hierbij aangesloten. Steun de actie op www.nationaalzorgfonds.nl en blijf op de hoogte.

Bronnen: Fd, ZorgWijzer, Zorgverzekering Informatie Centrum, Nationaal ZorgFonds, ConsumentenBond en Nedzorg
Foto: George Hodan