Dokter, ben ik te duur?

Medicijnen worden steeds duurder, vooral de alreeds dure medicijnen voor ziekten als kanker en ontstekingsziekten. Deze kosten drukken op de begroting van elke gezondheidsinstelling die dergelijke medicatie voorschrijft. Dit baart specialisten die vaak met dure medicamenten werken veel zorgen over de toekomst. Zullen zij straks patiënten moeten weigeren om dergelijke dure geneesmiddelen te gebruiken?

Regelmatig leest u in het nieuws dat er hoopvolle medicamenten beschikbaar zijn voor bepaalde ernstige ziekten, zoals voor Hepatitis C, uitgezaaid melanoom of de ziekte van Gaucher. Als u iemand kent met een van deze ziekten, dan zult u blij met dit nieuws zijn en krijgt u hoop. Echter die hoop zal snel verdwijnen zodra u het prijskaartje ziet en beseft met welke problemen ziekenhuizen kampen.

Onderzoek naar dure medicijnen

Medisch Contact heeft een onderzoek naar dure medicijnen uitgevoerd onder medische specialisten die hiermee veel te maken hebben, zoals internisten, maag-darm-leverartsen, longartsen, dermatologen, kinderartsen en reumatologen. Van de 485 respondenten geeft 80 procent aan weleens dure medicijnen voor te schrijven. 20% van de artsen geeft aan weleens een patiënt vanwege de kosten naar een ander ziekenhuis te hebben doorverwezen.

De consequenties van dure medicijnen

De kosten voor dure geneesmiddelen drukken op de begroting van elke organisatie die deze medicatie voorschrijft. Dit kan leiden tot consequenties op andere behandelingen. Zo kunnen zorginstellingen op andere behandelingen bezuinigen. 16 procent van de ondervraagde artsen geeft aan dat dit reeds gebeurt. 25% daarentegen is bang dat dit in de toekomst gaat gebeuren. Zij vrezen met name dat er gekort wordt op ondersteunend personeel en paramedici en op de aanschaf van nieuwe apparatuur.

Een bovengrens voor QALY

Een QALY (Quality-Adjusted Life Years) is een maatstaf die de kwaliteit van één levensjaar aangeeft. De kwaliteit van het leven wordt uitgedrukt in een cijfer tussen 0 en 1, waarbij 0 = dood en 1 = volledig gezond. Dit cijfer wordt vermenigvuldigd met het aantal verwachte levensjaren. Als de kwaliteit van een patiënt bijvoorbeeld 0,25 is en het aantal verwachte levensjaren 4, dan is de QALY 1. Dit betekent dat deze

patiënt één jaar in volledige gezondheid met zijn ziekte kan leven.

Tijdens het onderzoek werd een discussie gevoerd over de kosten van een mensenleven. 63% van de ondervraagde specialisten vindt dat er een bovengrens voor de QALY moet komen. Zij willen dat er een maximumprijs aan een behandeling wordt gesteld. Dit betekent dat als uw behandeling duurder is dan het gestelde maximum en u slechts één extra levensjaar van goede kwaliteit kan genieten, dat een dergelijke ingreep niet moet worden vergoed. Dit klinkt pijnlijk en cru, maar toch ook deze artsen blijken een hart te hebben en dat blijkt wel op het moment dat een dodelijke zieke patiënt deze discussie oppikt en hen vraagt of hij/zij dan geen recht heeft op een goede behandeling. Dan opeens blijkt het stil te zijn aan de kant van de specialisten…

Toekomstige realiteit

Het is dus duidelijk dat artsen bij het zien van een ernstig zieke patiënt moeite hebben om de waarheid te zeggen. Blijkbaar was er niemand in de ruimte die zei “ja, je bent te duur voor deze behandeling”. Dit zal in de realiteit niet anders zijn. Artsen zullen moeite hebben om patiënten dure medicijnen te weigeren. Niemand zal zeggen “je hebt de bovengrens bereikt”. In tegenstelling zullen artsen gaan liegen tegen hun patiënten. Ze zullen wellicht aangeven dat de therapie voor hem/haar medisch gezien zinloos is. Dit terwijl de therapie niet zinloos is, maar te duur is voor het ziekenhuis. Maar wat gebeurt er dan met transparantie en openheid? Een patiënt heeft toch zeker recht op eerlijke informatie over zijn of haar gezondheid?

Politieke partijen

Hoewel artsen wellicht kwaad aan worden gekeken, zijn het niet de artsen die de prijzen van behandelingen bepalen. Een arts geeft een indicatie van de aard van uw klachten en spreekt niet over hoe duur u als patiënt bent. De politieke partijen dienen we hierop aan te spreken. Zij moeten deze belachelijk hoge prijzen aanpakken die straks ten koste gaan van transparantie, openheid, betrouwbaarheid, en tevens van de levensduur van patiënten.

Bron: Medisch Contact
Foto: Steve Buissinne