Bezuinigen in de zorg is pijnlijk

De laatste jaren horen we vooral dat de overheid moet bezuinigen: bezuinigen op het onderwijs, op de kinderbijslag, op maatschappelijke organisaties, maar ook bezuinigen op de zorg. Bezuinigen mag volgens de overheid de oplossing zijn op de staatsschuld, ze kunnen juist ook averechts werken.

Verdriet en eenzaamheid

Misschien zit uw moeder (of vader, opa of oma) in een verzorgingstehuis bij u in de buurt. Ze heeft het prima naar haar zin, ze wordt goed verzorgd en de sociale activiteiten brengen haar dichter bij de andere bewoners. Er is sprake van samenhang en gezelligheid. Dit is een fijne gedachte die we elke ouder gunnen.

Maar daar waar bezuinigd wordt, zijn veel tranen van verdriet en gevoelens van eenzaamheid te vinden. Zorgcentra verdwijnen. Veel werknemers verliezen hun baan en de bewoners worden naar andere zorgcentra toegewezen. Ze hebben weinig inspraak hierop, maar kunnen uitsluitend hopen dat ze in een zorgcentrum terecht komen dat in de buurt ligt van de plaats waar ze hun levenlang hebben gewoond. Door het verdwijnen van steeds meer zorgcentra worden de wachtlijsten in de bestaande zorgcentra steeds langer en is het zelfs mogelijk dat uw moeder bijvoorbeeld uiteindelijk in een zorgcentrum terecht komt dat 50 km verderop ligt. Stelt u zich eens voor dat u op tachtig à negentig jarige leeftijd in een omgeving wordt geplaatst waar u nog nooit eerder bent geweest. U kent niemand. Uw kinderen en kleinkinderen zult u door de afstand niet zo vaak zien en uw vrienden zult u gezien hun leeftijd en de afstand wellicht nooit meer zien. Kunt u zich voorstellen hoe eenzaam en verdrietig oudere mensen in zorgcentra kunnen zijn?

Minder persoonlijke begeleiding

Daarnaast heeft het bezuinigen op personeel grote gevolgen op de zorg. Patiënten en cliënten zullen steeds minder persoonlijke begeleiding en aandacht krijgen. De aandacht zal met name  op patiënten en cliënten worden gelegd bij wie hulp echt noodzakelijk is. Zij blijven zorg ontvangen. Cliënten die lichte zorg behoeven, dienen zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen en zich eventueel door familieleden te laten verzorgen (participatiemaatschappij). Ondanks dat deze ouderen lichte zorg behoeven, kan het zijn dat zij eigenlijk onvoldoende in staat zijn om voor zichzelf te zorgen. De kans op ongevallen, zoals vallen of brandwonden, neemt toe, maar ook eenzaamheid en gewichtsverlies kunnen een rol gaan spelen.

Positieve signalen

Eerder dit jaar werd kenbaar gemaakt dat de overheid plannen had om een half miljard euro te bezuinigen op verpleeghuizen en instellingen voor gehandicapten. Het ging hierbij om een bezuiniging vanaf 2017 en had dus geen betrekking op de bezuinigingen die de overheid eerder heeft gemaakt op de zorg voor ouderen en gehandicapten. Er zou dus eigenlijk nóg meer op de gehandicapten- en verpleeghuiszorg worden bezuinigd. Gelukkig zijn de regeringspartijen VVD en PvdA het eens geworden over de hoofdlijnen voor de begroting van 2017, wat betekent dat de bezuinigingsplannen voor de zojuist genoemde instellingen, tot grote vreugde, zijn geschrapt.  

Bezuinigingen moet

Als de overheid niet op het een bezuinigd, dan wordt er wel op het ander bezuinigd. In  2017 zal de overheid dus blijven bezuinigen. Ondanks dat de bezuinigingsplannen op verpleeghuizen en instellingen voor gehandicapten voor 2017 zijn geschrapt, zal er toch op de zorg moeten worden bezuinigd. Maar waarop precies?

Het ministerie van Financiën heeft de zogenoemde ombuigingslijst op de site van de Rijksoverheid beschikbaar gesteld. Deze lijst bevat een opsomming van maatregelen die kunnen worden

genomen om besparingen op de overheidsuitgaven te realiseren. Politieke partijen gebruiken deze lijst als input voor het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s. De ombuigingslijst wordt normaliter niet openbaar gemaakt, maar doordat deze lijst naar de Volkskrant was uitgelekt, kunt u deze lijst nu inzien.

De ombuigingslijst voor de zorg bestaat uit 108 mogelijke maatregelen waarop kan worden bezuinigd. Hieronder worden een aantal voorbeelden voor kort- en langdurige zorg genoemd.

Kortdurige zorg
Eerstelijnszorg en preventie
•    Eigen bijdrage van 5 euro per consult voor de huisarts
•    Stopzetten subsidie griepprik voor risicogroepen en 60+
•    Stopzetten subsidie overgewicht bij kinderen

Tweedelijnszorg
•    Introductie eigen bijdrage voor verblijf in ziekenhuis
•    Eigen bijdrage ambulancevervoer
•    Verhogen eigen risico met 100 euro
•    Introductie eigen risico voor 18-minners

Langdurige zorg
Wet Langdurige Zorg (Wlz)
•    Verhogen van vermogenstoets voor eigen bijdrage in Wlz en
      Wmo
•    Geen professioneel tarief voor niet-professionele zorg
      (bv. mantelzorgers) binnen PGB regeling Wlz
•    Geen toegang Wlz voor lichtere zorgzwaartes

Wet Maatschappelijke Ondersteuning
•    Afschaffen financiële blijk van waardering voor mantelzorgers
•    Beëindiging inkomensondersteuning aan chronisch zieken en
      gehandicapten

Overig
•    Introductie eigen bijdrage consultatiebureau (jeugdzorg)
•    Aanpassen normpercentages (verhogen maximale zorgtoeslag)
•    Afschaffen of versoberen aftrek van uitgaven voor specifieke
      zorgkosten in de inkomstenbelasting

Wilt u weten welke andere mogelijke bezuinigingsmaatregelen er zijn of wilt u meer informatie over de bovengenoemde maatregelen, download dan de ombuigingslijst.

Stop bezuinigen op de zorg!

Bezuinigen zorgt voor veel pijn en leed. Hoe minder personeel er in een zorginstelling werkt, des te minder zorg en aandacht patiënten en cliënten krijgen. Dit gaat dus ten koste van de kwaliteit. Terwijl wij steeds meer betalen voor de zorg, krijgen we zorg van mindere kwaliteit hiervoor terug. Het lijkt de omgekeerde wereld wel. Kortom, we raken allemaal gedupeerd door de bezuinigingen in de zorg.

Hoewel het schrappen van de bezuinigingsplannen voor verpleeghuizen en instellingen voor gehandicapten fantastisch nieuws is, staan we allemaal ook niet te springen op een verhoogd eigen risico, kosten op een consult bij de huisarts of op de invoering van een eigen risico voor jongeren onder 18 jaar. Ook deze maatregelen kunnen voor velen nadelige gevolgen hebben. Zo zal niet iedereen in staat zijn dit te kunnen betalen. Hiermee zou rekening gehouden moeten worden. In plaats van bezuinigen op de posten die zelfs veel kwetsbare en hulpeloze mensen raken, moet de overheid bezuinigen op die posten waar voldoende geld zit en waar het kan. De zorg moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk blijven, zodat iedereen de zorg en aandacht krijgt, die ze verdienen.

Bron: Zorgwelzijn, GGZNieuws Rijksoverheid
Foto: Pictures of Money (Flickr)